Historiku i Shkollës "Dëshmorët e Lirisë"

Shkolla 9-vjeçare “Dëshmorët e Lirisë” është një nga institucionet arsimore me traditë më të gjatë në qytetin e Tiranës. Ajo ndodhet në Rrugën “Zef Jubani”, nr. 1, Njësia Administrative nr. 5 dhe për më shumë se gjashtë dekada ka kontribuar në edukimin, formimin dhe zhvillimin e brezave të nxënësve. Pozicioni i saj në një zonë me rëndësi të veçantë arsimore dhe kulturore, tradita e ndërtuar ndër vite dhe rezultatet e arritura në fushën e arsimit dhe muzikës e kanë shndërruar shkollën në një institucion me identitet të qartë dhe reputacion të konsoliduar në komunitet.

Shkolla filloi veprimtarinë e saj në shtator të vitit 1964 në të njëjtën godinë ku funksionon edhe sot. Drejtuesja e parë e institucionit ishte Minushe Esat Dauti, e cila drejtoi shkollën në periudhën 1964–1968. Në këtë periudhë, në strukturën drejtuese të shkollës bënin pjesë edhe nëndrejtorët Goni Bega dhe Aliqi Denasi. Në vitin e parë të funksionimit u regjistruan 900 nxënës dhe 45 mësues e specialistë të profilit muzikor.

Faza e themelimit dhe konsolidimit (1964–1990)

Periudha 1964–1990 përfaqëson fazën e themelimit, zgjerimit dhe konsolidimit të shkollës. Kjo periudhë karakterizohet nga numër i lartë nxënësish, zgjerim i stafit pedagogjik dhe krijimi i profilit muzikor që vazhdon ta karakterizojë shkollën edhe sot.

Viti shkollor	Nxënës	Mësues
1964–1965	900	45
1969–1970	-	60
1975–1976	484	56
1976–1977	-	57
1977–1978	-	58
1978–1979	-	57
1979–1980	-	61
1980–1981	-	54
1981–1982	-	48
1982–1983	751	53
1983–1984	756	53
1984–1985	730	51
1985–1986	742	51
1986–1987	702	56
1987–1988	692	53
1988–1989	738	58
1989–1990	738	64

Faza e tranzicionit (1990–2000)

Periudha e tranzicionit përfaqëson një nga fazat më sfiduese. Ndryshimet politike, ekonomike dhe sociale pas viteve ’90, emigracioni dhe lëvizjet demografike u reflektuan drejtpërdrejt në jetën e institucionit dhe në numrin e nxënësve e të mësuesve.

Viti shkollor	Nxënës	Mësues	Klasa
1990–1991	713	59	23
1991–1992	731	43	24
1992–1993	669	45	24
1993–1994	654	45	22
1994–1995	667	42	21
1995–1996	658	40	22
1996–1997	648	36	21
1997–1998	623	33	20
1998–1999	609	31	19
1999–2000	623	31	19

Faza bashkëkohore (2000–sot)

Pas vitit 2000, shkolla hyri në një periudhë modernizimi. Investimet e vitit 2005 (19 klasa të reja dhe laboratorë shkencorë) dhe ato të vitit 2018 (palestra dhe fusha e minifutbollit) kanë transformuar kushtet e mësimdhënies dhe sigurinë.

Viti	Nxënës	Mësues	Klasa
2000–2001	596	31	18
2001–2002	620	31	18
2002–2003	608	32	17
2003–2004	652	32	17
2004–2005	533	32	17
2005–2006	645	34	18
2006–2007	664	35	18
2007–2008	743	33	18
2008–2009	733	33	19
2009–2010	697	34	20
2010–2011	703	38	21
2011–2012	712	39	21
2012–2013	719	37	21
2013–2014	704	38	24
2014–2015	736	38	25
2015–2016	759	39	26
2016–2017	708	39	26
2017–2018	724	40	27
2018–2019	741	42	27
2019–2020	731	42	27
2020–2021	748	49	27
2021–2022	717	51	27
2022–2023	715	57	27
2023–2024	729	61	27
2024–2025	752	64	27
2025–2026	742	64	27